Neki slučajevi karcinoma su izvan naše kontrole, jer su određeni genetskim predispozicijama, koje se prenose s jedne generacije na drugu ili su, pak, podstaknuti genetskim promjenama, koje prolazimo tokom života.

Ipak, isto tako znamo da udisanje određenih materija, konzumiranje nekih namirnica i upotreba nekih vrsta plastike, znatno, povećava rizik od nastanka smrtonosnih vrsta karcinoma, ističu naučnici.

Prema naučnim predviđanjima u sljedećih 50 godina svaki treći čovjek, tokom svog života, oboljet će od raka, a više od 30 posto slučajeva bolesti moglo bi se sprečiti usvajanjem zdravih životnih navika, izbjegavanjem poroka, poput cigareta i alkohola ali, prvenstveno, izbjegavanjem kancerogene hrane.

Evo koje su to namirnice:

Šećer

Naučnici ističu da konzumiranje prevelikih količina šećera ne dovodi samo do gojaznosti i nastanka dijabetesa, nego može aktivno oštetiti ćelije i povećati rizik od nastanka raka.

Nova istraživanja pokazuju da šećer može podstaći rast tumora u tijelu, jer rak koristi šećer kao "gorivo".

- Hiperaktivno konzumiranje šećera, ćelija karcinoma dovodi do začaranog ciklusa kontinuirane stimulacije razvoja i rasta karcinoma - ističe Joan Tevelin, belgijski molekularni biolog.

Procesuirana hrana

Svaka hrana koja dolazi u plastičnom pakovanju, industrijski je zatvorena i dizajnirana da traje mjesecima bez kvarenja, povećava rizik od nastanka raka.

Ovim namirnicama se kroz industrijsku proizvodnju tipično dodaju konzervansi, a najčešće je riječ o štetnim nitratima, koji im povećaju rok trajanja. Ti aditivi se tokom godina akumuliraju u tijelu i mogu nanijeti štetu na nivou ćelija. Drugim riječima, mogu izazvati pojavu raka kod pojedinca.

Pušenje

Iako se duhanska industrija trudila da to opovrgne, nema sumnje da duhanski dim sadrži najmanje 70 hemikalija koje su kancerogene. Nisu izloženi samo pušači, već i oni u njihovoj neposrednoj blizini - pasivni pušači koji su izloženi pušenju kod kuće ili na poslu i imaju od 20 do 30 posto veći rizik od nastanka raka pluća.

Duhanski dim može uzrokovati rak pluća, ali i još 16 vrsta raka, poput raka debelog crijeva ili raka dojke. Procjene upućuju na to da oni koji puše između jedne i 14 cigareta dnevno imaju osam puta veći rizik od umiranja od raka pluća u odnosu na nepušače. Kod onih koji puše 25 ili više cigareta na dan, taj rizik je veći čak 25 puta.

Sunčanje bez zaštite i solarij

Ljudi koji su počeli koristiti solarij prije 35-e godine života imaju 87 posto veću vjerovatnoću od obolijevanja od malignog melanoma u poređenju sa onima koji nikada nisu išli u solarij.

Sunce, također, šteti, a najopasnije su opekotine i to one nastale u ranijoj životnoj dobi, kažu naučnici.

Toksične hemikalije na poslu

Neki ljudi rade s kancerogenim hemikalijama svaki dan, a studije pokazuju da su pod najvećim rizikom oni koji rade s aluminijem, moleri, radnici koji rade na poslovima asfaltiranja, proizvođači gume, frizeri, kozmetički radnici koji rade gel na noktima.

Osim toga, studije otkrivaju da je, uopćeno, rad u noćnim smjenama nešto što povećava rizik od nastanka raka, a uzrok toga je poremećaj cirkadijalnog ritma koji regulira budnost i spavanje. To dovodi do hormonske neravnoteže u tijelu i povećava rizik hroničnih upala koje se mogu pretvoriti u rak.

Arsen

Prirodni sastojak Zemljine kore u svom je vanorganskom obliku, izuzetno toksičan. Često se može pronaći u kontaminiranoj pitkoj vodi, poput, primjera radi, Bangladeša ili na sličnim mjestima gde sistemi za navodnjavanje usjeva sadrže vodu s arsenom.

Svjetska zdravstvena organizacija (WHO) kaže da najmanje 140 miliona ljudi u 50 zemalja pije vodu koja sadrži visok nivo arsena. Osim toga, arsen je jedan od najkancerogenijih sastojaka cigarete.

Meso sa roštilja

Iako je hrana sa roštilja zaista ukusna, naučnici su otkrili da pripremanje mesa na taj način oslobađa karcinogen nazvan heterociklički aromatski amin, jer dolazi do promjene hemijske i molekularne strukture mesa.

Podaci prikupljeni od 62.000 osoba u periodu od devet godina, pokazuju da ispitanici koji su često konzumirali meso pečeno na roštilju ili na neki sličan način imaju 60 posto veće šanse za rak pankreasa u odnosu na ispitanike koji su preferirali slabije pečeno meso ili ga uopće nisu jeli. Osim toga, crveno meso pripremljeno na ovaj način redovnom konzumacijom povećava rizik od nastanka raka prostate.

Ugalj

Rudari koji iskopavaju ugalj imaju veću stopu obolijevanja od karcinoma pluća, bešike i želuca. Najopasniji su poslovi na gasifikaciji uglja i destilaciji kamenog uglja.

Alkohol

Redovno konzumiranje alkohola u većim količinama može povećati rizik od razvoja nekoliko različitih vrsta raka, uključujući rak grla, jetre, dojke i debelog crijeva.

Prema američkom Nacionalnom institutu za rak, "rizik od razvoja raka povećava se s količinom alkohola koju osoba popije."