Većina vakcina protiv COVID-19 je u pretkliničkim fazama, što znači da se još testiraju na životinjama ili u laboratoriji, ali neki kandidati došli su do faze u kojoj se njihovi učinci ispituju na ljudima.

Live Science pobrojao je potencijalne vakcine koja najviše obećavaju:

Univerzitet u Oxfordu / AstraZeneca

Vakcina teško pamtljivog imena ChAdOx1 nCoV-19, takozvana oksfordska vakcina, razvija se u saradnji britanskog univerziteta i farmaceutske kompanije AstraZeneca. Napravljena je od oslabljene verzije virusa obične prehlade, adenovirusa koji inficira čimpanze. Istraživači su genetski izmijenili virus i dodali mu gene što kodiraju takozvane spike proteine koje koronavirus koristi za inficiranje ljudskih ćelija. Teoretski, vakcina će naučiti tijelo da prepozna ove šiljke, tako da ih imunološki sistem može uništiti.

U Brazilu su već počela testiranja treće faze u kojima će učestvovati 5.000 volontera. Ispitivanja bi se trebala provesti i na 10.500 Britanaca i 30.000 Amerikanaca. Uz to, naučnici iz Oxforda žele namjerno zaraziti dobrovoljce virusom u sklopu treće faze ili poslije nje, uz ispitivanja faze tri ili nakon što budu završena, navodi The Guardian.

Američko ministarstvo zdravlja (HHS) spremno je dati kompaniji AstraZeneca 1,2 milijarde dolara kako bi ubrzali proces razvoja vakcine i proizveli najmanje 300 miliona doza. To je dio operacije Warp Speed, inicijative Trumpove administracije koja se želi domoći sigurne vakcine do početka sljedeće godine.

Sinovac Biotech

Potencijalna vakcina PiCoVacc pekinške kompanije Sinovac Biotech štiti rezus makaki majmune od infekcije novim koronavirusom. Vakcina se pokazala sigurnom i učinkovitom u ranim kliničkim ispitivanjima, pa sada kompanija po Brazilu traga za 8.870 sudionika treće faze kliničkog ispitivanja.

Vakcina se sastoji se od inaktivirane verzije virusa SARS-CoV-2. Riječ je o "mrtvoj" verziji patogena koji uzrokuje bolest, za razliku od oslabljenih virusa koji su živa vakcina.

Sinovac je ispitivanja prve i druge faze počeo u aprilu u kineskoj provinciji Jiangsu. Sudionicima su dali dvije doze vakcina koje nisu izazvale ozbiljne štetne posljedice, a navodno je više od 90 posto sudionika razvilo neutralizirajuća antitijela na vakcinu dvije sedmice nakon primanja druge doze. Kompanija sad provodi ispitivanje druge faze na starijim osobama, a kasnije će provesti i jedno na djeci i adolescentima.

 

Moderna / Nacionalni institut za alergije i zarazne bolesti

Potencijalna vakcina mRNA-1273 američke biotehničke tvrtke Moderna i američkog Nacionalnog instituta za alergije i zarazne bolesti (NIAID) prvo je testirana na ljudima u Americi.

Ova vakcina oslanja se na do sada nekorištenu tehnologiju genetskog materijala, glasničkog RNK (mRNK). Tradicionalne vakcine napravljene su od oslabljenih ili neaktivnih virusa ili proteina tih virusa kako bi izazvale imunološki odgovor; mRNA vakcine sačinjene su od genetskog materijala koje uči ćelije da same grade virusne proteine. Obje vrste vakcine pokreću imunološki odgovor u tijelu na napad virusa.

Početkom jula Moderna je objavila obećavajuće rane rezultate ispitivanja prve faze u kojem je učestvovalo 45 sudionika. Nakon primanja dvije doze vakcine svi sudionici razvili su veću količinu antitijela od onih pronađenih kod oporavljenih bolesnika.

Moderna je već počela sa drugom fazom ispitivanja, a treća faza sa 30.000 sudionika trebala bi početi ovih dana i trajati sve do kraja oktobra.

CanSino Biologics / Pekinški institut za biotehnologiju

CanSino Biologics u saradnji sa Pekinškim institutom za biotehnologiju razvio je potencijalnu vakcinu na bazi oslabljenog adenovirusa. No, za razliku od oksfordske vakcine, koja koristi adenovirus koji inficira čimpanze, CanSino Biologics koristi adenovirus koji inficira ljude.

Ispitivanje, provedeno u epicentru pandemije u Wuhanu, uključivalo je 508 sudionika kojima su nasumično davane različite doze vakcine ili placebo. Otprilike 90 posto sudionika razvilo je T-ćelijske odgovore, a njih otprilike 85 posto neutralizirajuća antitijela.

Rezultati su dovoljno dobri da bi se pokrenula i treća faza ispitivanja na mnogo većoj populaciji sudionika. Ta treća faza provela bi se izvan Kine, najvjerovatnije među siromašnim dobrovoljcima iz zemalja kao što je Brazil.

Sinopharm

Kineska nacionalna farmaceutska grupa Sinopharm priprema dvije vakcine, obje bazirane na inaktiviranim oblicima virusa SARS-CoV-2. Vakcine su razvili Pekinški institut za biološke proizvode i Institut za biološke proizvode iz Wuhana. Te bi vakcine mogle biti spremne za upotrebu do kraja godine, objavljeno je krajem prošle sedmice.

Riječ je o prvim inaktiviranim vakcinama na svijetu u trećoj fazi ispitivanja. Ispitivanja se provode u Abu Dhabiju na 15.000 dobrovoljaca koji će dobiti jedan od dva soja vakcine ili placebo. Dat će im dvije doze u razmaku od tri sedmice.

Pfizer/BioNTech/Fosun Pharmaceutical

Poput Moderne, Pfizer i njemačka biotehnološka kompanija BioNTech razvijaju vakcinu koja koristi glasničku RNK kako bi potaknula imunološki sistem da prepozna koronavirus.

Vakcina nije prouzrokovala ozbiljne štetne događaje i mogla bi potaknuti imunološki odgovor, prema još nerecenziranim podacima početkom jula objavljenim u bazi podataka medRxiv.

U istraživanju je učestvovalo 45 pacijenata kojima je davana jedna do tri doze vakcina ili placeba. Vakcina je potaknula imunološki sistem da stvori 1,8 do 2,8 puta više antitijela od onih pronađenih kod oporavljenih bolesnika. Kasnije je Pfizer objavio da je vakcina potaknula i proizvodnju T-ćelija specifičnih za novi koronavirus.

Prošle sedmice Trumpova administracija najavila je potpisivanje 1,95 milijardi dolara vrijednog ugovora sa Pfizerom i BioNTechom za proizvodnju najmanje 100 miliona doza njihove vakcine do kraja godine, naravno pokaže li se da je sigurna i učinkovita.

Prvih pola milijardi doza Amerikanci bi dobili besplatno.

Sklopljen je i sličan sporazum o isporuci 30 miliona doza Velikoj Britaniji.

Pfizer namjerava početi opsežno istraživanje treće faze ovih dana, a prvi rezultati trebali bi se znati do oktobra.