Upala pluća ili pneumonija česta je infekcija pluća uzrokovana mikroorganizmima, kao što su bakterije, virusi i gljivice.

Radi se o teškoj akutnoj bolesti disajnih puteva koja svake godine odnese milione života diljem svijeta, među kojima su i djeca.

Prema riječima prim. dr. Teufika Hadžiosmanovića, specijaliste za plućne bolesti i TBC, pneumoniji su najčešće podložni hronični bolesnici.

- Najčešća bakterija koja uzrokuje klasičnu (tipičnu) bakterijsku upalu pluća je Streptococcus pneumoniae (pneumokok), koji je odgovoran za 50 do 85 posto slučajeva vanbolničkih upala pluća. Naročito je česta kod pacijenata koji boluju od hronične opstriuktivne bolesti pluća - navodi Hadžiosmanović u povodu 12. novembra Svjetskog dana borbe protiv upale pluća.

Postoje i tzv. atipične pneumonije, a izazivaju ih: Mycoplasma pneumonija (često pogađa mlađe osobe i djecu, poznata je i kao "hodajuća pneumonija"), potom Chlamydophila pneumonija (česta kod školske djece i mladih odraslih) te Legionella pneumonija (uzročnik teže upale pluća ili legionarske bolesti, češća kod starijih osoba i pušača).

Haddžiosmanović posebno ističe tešku upalu pluća koja je izazvana Stafilokom, a uzrokuje je bakterija Staphylococcus aureus (zlatni stafilokok).

- Jedan od najtežih oblika te vrste upale pluća je Staphylococcus aureus koja uključuje svima dobro poznatu MRSU, vrlo čestu intrahospitalnu infekciju - objašnjava Hadžiosmanović.

Klinička slika bakterijske pneumonije obično je karakterizirana povećanom temperaturom, kašljem sa iskašljavanjem obojenog sekreta i općim infektivnim sindromom koji podrazumijeva groznicu, opću slabost, bolove u mišićima.

- Sa kliničkog aspekta, razlika između bakterijske i atipične pneumonije koja se ponekad naziva i virusnom, je ta što mi u ordinaciji tipičnu upalu pluća čujemo, jer je auskultatorni nalaz stetoskopom bogat, dok je kod atipične upale pluća oskudan ili gotovo da ga i nema. Pored toga, dijagnosticiranje upale pluća vrši se i na osnovu laboratorijskih nalaza (upalni pokazatelji kao što su CRP i sedimentacija) koji su kod pneumonije jako povišeni. Rendgen (RTG) srca i pluća predstavlja temeljnu dijagnostičku pretragu kojom se vizualizira sjena ili infiltrat u plućnom tkivu i potvrđuje upala - objašnjava Hadžiosmanović.

Kako bi se smanjila mogućnost obolijevanja i komplikacije od pneumonije, ljekar, prije svega hroničnim bolesnicima, savjetuje redovnu vakcinaciju protiv gripe.

- Druga stvar koja se u Engleskoj preporučuje svim ljudima iznad 60 godina, je vakcinacija pneumokoknom vakcinom. Naš stav je ranije bio da se ta vakcina daje samo rizičnim grupama poput onih sa hroničnim bronhitisom, astmom... To se u međuvremenu promijenilo, pa je pneumokokna vakcina dostupna u Federaciji, s tim da je imunizacija u KS dodatno intenzivirana novim kontigentima doza - dodaje Hadžiosmanović.

Liječenje upala pluća zavisi od uzročnika, težine bolesti, zdravstvenog stanja i dobi oboljele osobe.

Većina zdravih osoba, prema riječima našeg sagovornika, oporavi se unutar jedne do tri sedmice, većinom se liječenje provodi ambulantno i ne zahtijeva bolnički tretman naročito kod mlađih zdravih osoba s blagom i srednje teškom kliničkom slikom.

- Bakterijske upale pluća liječe se antibioticima, dok se određene vrste virusnih upala pluća tretiraju antivirusnim lijekovima. Uz antibiotike pacijentu se savjetuje povećan unos tekućine i odmor, a za ublažavanje kašlja propisuju se lijekovi koji potiču iskašljavanje te preparati za smirivanje usljed suhog nadražajnog kašlja - kaže Hadžiosmanović.