Naučnoistraživački projekti u Federaciji Bosne i Hercegovine (FBiH) su u zastoju jer novac za projekte koji su prošli sve procedure još prošle godine nije isplaćen. Tim povodom oglasio se prof. dr. Senad Mehmedinović, vanredni profesor na Edukacijsko-rehabilitacijskom fakultetu u Tuzli.

- Ulaganje u naučnoistraživački rad predstavlja temelj dugoročnog razvoja svakog društva. Nauka nije trošak, ona je investicija u obrazovanje, zdravstvo, socijalnu sigurnost, inovacije i ukupni društveni napredak. Bez stabilne i predvidive podrške nauci, nema ni održivog razvoja Federacije Bosne i Hercegovine.

Upravo zbog toga posebno zabrinjava činjenica da se odobreni naučnoistraživački projekti nalaze u zastoju, čime se direktno usporava razvoj nauke i obeshrabruju istraživači i institucije - navodi Mehmedinović.

On podsjeća da su rezultati javnog poziva za finansiranje / sufinansiranje naučnoistraživačkih i istraživačkorazvojnih projekata u Federaciji BiH u 2025. godini objavljeni 9. decembra 2025. godine te da su projekti prošli sve procedure i dobili zvanično odobrenje.

- Međutim, uprkos tome, implementacija odobrenih projekata je značajno otežana i usporena, iako su projekti već u fazi realizacije i provođenja planiranih aktivnosti.

Dodatno zabrinjava primjer Federalnog ministarstvo rada i socijalne politike, koje je raspisalo javni poziv koji je, između ostalog, obuhvatao i finansiranje naučnoistraživačkih projekata. Nakon provedene procedure i odobravanja projekata, sredstva su osigurana za druge namjene, dok su naučnoistraživački projekti ostali bez finansiranja. Takav pristup ozbiljno narušava povjerenje u institucije i dovodi u pitanje smisao javnih poziva kao mehanizma podrške nauci - naglašava Mehmedinović.

Istovremeno, dodaje on, prema izjavama resorne ministrice obrazovanja najavljuju se veća izdvajanja za naučnoistraživački rad u tekućoj godini, dok sredstva za projekte odobrene još prethodne godine i dalje nisu realizovana.

- Takve poruke stvaraju ozbiljan raskorak između javnih najava i stvarnog odnosa prema nauci i istraživanju. Činjenica da su sredstva za ove namjene planirana u budžetu dodatno otvara pitanje njihove realizacije i odgovornog upravljanja, posebno u kontekstu nadležnosti Federalnog ministarstva finansija.

Zastoj u realizaciji odobrenih projekata ne predstavlja samo tehnički problem, on šalje poruku da nauka i naučnoistraživački rad nisu prepoznati kao prioritet, te da se njihov razvoj može odgađati bez ozbiljnih posljedica. Takva praksa u suštini znači kažnjavanje naučnoistraživačkog rada i svih onih koji doprinose razvoju društva kroz znanje i istraživanje - poručio je prof. dr. Mehmedinović.

Istovremeno, dok se Vlada Federacije Bosne i Hercegovine javno hvali uspjesima i napretkom, istakao je on, u praksi se blokira razvoj upravo kroz oblast naučnoistraživačkog rada, koja bi trebala predstavljati jedan od ključnih prioriteta svakog ozbiljnog društva.

- Zbog svega navedenog, pozivam nadležne institucije da pokažu dosljednost između javno izrečenih opredjeljenja i konkretnih postupaka te da nauku i naučnoistraživački rad tretiraju kao stvarni prioritet razvoja FBiH - kaže Mehmedinović.

Također, on kaže da očekuje da se odobreni projekti realizuju u razumnim rokovima, uz odgovorno i transparentno upravljanje planiranim budžetskim sredstvima, kako bi se zaustavilo dalje usporavanje razvoja nauke i istraživanja.

- Federacija Bosne i Hercegovine ne može graditi svoju budućnost bez jasne i kontinuirane podrške nauci, istraživačima i institucijama koje svojim radom doprinose razvoju društva u cjelini - zaključio je prof. dr. Senad Mehmedinović.