Ministarstvo finansija Federacije Bosne i Hercegovine je u 2025. godini raspolagalo budžetom od 1,724 milijarde KM, dok su rashodi i izdaci realizovani u iznosu od 1,456 milijardi KM, odnosno svega 84 posto planiranog budžeta, što je dodatno otvorilo pitanje realnosti budžetskog planiranja na koje su revizori posebno upozorili.

Revizori su ukazali i na činjenicu da je Ministarstvo u finansijskim izvještajima raspolagalo sa čak 64,49 miliona KM neutrošenih namjenskih sredstava.

Od toga se 59,66 miliona KM odnosi na sredstva Garancijskog fonda, dok je dodatnih 4,82 miliona KM ostalo neutrošeno na posebnom računu prihoda od Lutrije BiH.

Prihodi Ministarstva tokom 2025. godine iznosili su 31,79 miliona KM, a čak 30,11 miliona KM, odnosno gotovo 95 posto, ostvareno je od naknada po osnovu igara na sreću.

Revizija je utvrdila da su za rad različitih komisija isplaćene naknade od 252.750 KM. Među njima se izdvajaju komisije za Savjet za računovodstvo sa 45.288 KM, verifikaciju stare devizne štednje sa 27.898 KM, rješavanje poreznih žalbi sa 24.864 KM, Odbor za likvidnost budžeta sa 21.090 KM, Program javnih investicija sa 20.202 KM, certifikaciju internih revizora sa 15.022 KM, elektronsku arhivu Jedinstvenog računa trezora sa 14.800 KM te komisije za javne nabavke sa 14.578 KM.

Posebno je zanimljiv podatak da je Ministarstvo za bruto plaće zaposlenih potrošilo 5,86 miliona KM, dok je za naknade zaposlenima isplaćeno dodatnih 860.107 KM. Od toga je za topli obrok izdvojeno 475.921 KM, za prijevoz 128.293 KM, regres 117.468 KM, smještaj dužnosnika 49.890 KM, a pomoć zaposlenima zbog bolesti 46.908 KM.

U dijelu transfera drugim nivoima vlasti Ministarstvo je tokom godine raspodijelilo više od 202 miliona KM. Najveći dio, odnosno 200 miliona KM, dodijeljen je kantonima. Najveći pojedinačni iznos dobio je Tuzlanski kanton – 38,93 miliona KM, zatim Kanton Sarajevo sa 36,18 miliona KM, Zeničko-dobojski kanton sa 31,88 miliona KM, Unsko-sanski kanton sa 23,9 miliona KM, te Srednjobosanski kanton sa 22,27 miliona KM.

Hercegovačko-neretvanskom kantonu dodijeljeno je 19,42 miliona KM, Zapadnohercegovačkom kantonu 8,3 miliona KM, Posavskom kantonu 7,6 miliona KM, Kantonu 10 7,35 miliona KM, a Bosansko-podrinjskom kantonu 4,15 miliona KM.

Pored toga, revizori su upozorili da je Vlada Federacije putem Ministarstva raspodijelila još 47,99 miliona KM kapitalnih transfera općinama i gradovima koristeći kriterije za koje je ocijenjeno da nisu bili dovoljno jasni i mjerljivi.

Zabrinjavajući su i podaci budžetske inspekcije. Tokom 2025. godine utvrđeno je 299 nezakonitosti i nepravilnosti, a naložen povrat sredstava u iznosu od 1,93 miliona KM.

Ipak, do završetka revizije vraćeno je svega 45.259 KM. Istovremeno, iz ranijih godina ostalo je još 4,22 miliona KM nenaplaćenih potraživanja, od čega se 2,32 miliona KM nalazi u sudskim postupcima.

Revizori su evidentirali i kadrovske probleme. U Jedinici za budžetsku inspekciju sistematizovano je osam radnih mjesta, ali su tokom godine bila popunjena samo pet – načelnik i četiri budžetska inspektora.

Problemi su evidentirani i kod sistema fiskalne odgovornosti. Za 2025. godinu zaprimljeno je 67 izjava o fiskalnoj odgovornosti, od čega je samo 53 dostavljeno na vrijeme, dok je 14 kasnilo. Dodatno, samo 40 izjava bilo je uredno popunjeno, dok je 27 sadržavalo nepravilnosti. Revizori su utvrdili da Ministarstvo nije provodilo ni provjere vjerodostojnosti podataka koje su budžetski korisnici dostavljali u tim izjavama.

Možda najteži finansijski nalaz ostaje podatak o najmanje 259,96 miliona KM nenaplaćenih potraživanja po kreditima koje je Federacija već platila iz budžeta, dok istovremeno više od 4.345 žalbenih predmeta godinama čeka rješavanje u samom Ministarstvu.

To su upravo razlozi zbog kojih je institucija koja upravlja finansijskim sistemom Federacije BiH dobila revizorsko mišljenje s rezervom.

Iako je Federalno ministarstvo finansija za 2025. godinu dobilo pozitivno mišljenje na finansijske izvještaje, revizori su istovremeno dali mišljenje s rezervom na usklađenost poslovanja sa zakonima i propisima, ukazujući na niz ozbiljnih nepravilnosti u radu institucije koja je zadužena za upravljanje javnim finansijama u Federaciji BiH.

Revizija je utvrdila i značajna kašnjenja u budžetskom procesu. Nacrt budžeta Federacije BiH za 2025. godinu Vladi je dostavljen tek 17. januara 2025. godine, iako je zakonski rok bio kraj oktobra prethodne godine. Kao posljedica toga, Parlament Federacije nije usvojio budžet do kraja 2024. godine, a nije donesena ni odluka o privremenom finansiranju, što predstavlja odstupanje od odredbi Zakona o budžetima FBiH.

Dodatni problem predstavlja činjenica da Ministarstvo nije izvršilo evaluaciju efekata dodijeljenih transfera, iako je to predviđeno federalnim smjernicama. Tako nije utvrđeno da li su sredstva ostvarila planirane rezultate niti koliki je njihov stvarni doprinos razvojnim ciljevima zbog kojih su dodijeljena.

U izvještaju se navodi i da Ministarstvo nije provelo aktivnosti predviđene strateškim dokumentima i zakonima za uvođenje međunarodnih računovodstvenih standarda za javni sektor, iako je njihovo usvajanje planirano još u okviru Strategije upravljanja javnim finansijama za period 2021–2025. godine.

Revizori su utvrdili i nepravilnosti u oblasti radnih odnosa. Radno vrijeme zaposlenih nije bilo usklađeno sa Zakonom o radu i odlukama koje uređuju rad federalnih organa uprave, dok evidencije o radnom vremenu nisu vođene za sve zaposlene. Iz sistema evidentiranja bili su izuzeti pojedini rukovodeći državni službenici i vozači, iako propisi nalažu vođenje evidencije za sve radnike.

Kao jedan od pokazatelja sistemskih problema navodi se i neusklađen Registar budžetskih korisnika Federacije BiH. Revizori su ustanovili da se Parlament Federacije BiH te institucija predsjednika i potpredsjednika Federacije vode kao više budžetskih korisnika, iako su registrovani kao jedno pravno lice sa jedinstvenim identifikacionim brojem. Takvo stanje utiče na planiranje budžeta, izvještavanje i vođenje računovodstvenih evidencija.

Zbog svega navedenog revizori zaključuju da, uprkos uredno sastavljenim finansijskim izvještajima, Federalno ministarstvo finansija nije u potpunosti poslovalo u skladu sa zakonima i propisima, zbog čega je za segment usklađenosti poslovanja dobilo mišljenje s rezervom.