Ovaj juni i juli rezervisani su za fudbalski spektakl. Sjedinjene Američke Države, ruku pod ruku s Kanadom i Meksikom, otvaraju vrata FIFA Svjetskog prvenstva. Turnir se savršeno poklapa sa velikim jubilejom, 250. godišnjicom američke nezavisnosti.

Međutim, kako u svojoj analizi upozorava ugledni list Foreign Policy, iza blještavila stadiona krije se duboki politički apsurd.

Američka administracija koja organizuje turnir ponosno preuzima ulogu domaćina, dok istovremeno, kroz svoje stroge imigracione mjere, stvara nepremostive prepreke za navijače iz mnogih zemalja koje su se kvalifikovale. Amerika, dakle, u isto vrijeme ugošćuje Mundijal i drži zatvorena vrata za njegove navijače.

Ova kontradikcija, piše Foreign Policy, nije od jučer. Ona je zapravo najnovije poglavlje u žestokoj raspravi koju američki fudbal vodi sam sa sobom još od davnih 1870-ih godina. Kroz ovaj sport već stoljeće i po traje tihi rat oko ključnog pitanja: ko zaista pripada Americi i kome ta zemlja uopće pripada?

Svaki put kada su Amerikanci igrali fudbal, gledali ga ili ga s gnušanjem odbijali, oni su zapravo odgovarali na jedno fundamentalno pitanje, ko se računa kao pravi Amerikanac?

U stoljeću nakon stjecanja nezavisnosti, sport je služio kao alat za  "izmišljanje" nacije.

Walter Camp, student sa Yalea, kasnih 1870-ih uzeo je pravila engleskog ragbija i pretvorio ih u američki fudbal.

Nedugo zatim, 1905. godine, Albert Goodwill Spalding naručio je čuvenu Millsovu komisiju sa jasnim zadatkom da dokaže kako je bejzbol izmislio Abner Doubleday u Cooperstownu 1839. godine. Cilj je bio jasan, proglasiti bejzbol autohtonim američkim izumom, potpuno čistim od britanskog nasljeđa. Kako u svojoj knjizi Offside: Soccer and American Exceptionalism objašnjavaju historičari Andrei Markovits i Steven Hellerman, američka sportska kultura prosto je morala da nikne iz američke zemlje.

Ali fudbal je u Ameriku ipak ušao, i to na sporedna vrata, preko ljudi koji su tadašnjem američkom nasljeđu zadavali najviše glavobolja. Donijeli su ga britanski, irski, njemački i mađarski tekstilni radnici koji su naselili industrijski sjeveroistok zemlje. Američka fudbalska liga (ASL), osnovana 1921. godine, nakratko je postala toliki hit među imigrantima da je tokom dvadesetih godina parirala čak i NFL-u. Thomas W. Cahill, irski Amerikanac iz St. Louisa, proveo je decenije boreći se da progura SAD na mapu svjetskog fudbala, putujući na FIFA-in kongres u Stokholmu 1912. godine i osnivajući tijelo iz kojeg će nastati današnji Fudbalski savez SAD.

Međutim, ta navijačka baza bila je trn u oku tadašnjoj politici. Bila je to imigrantska, industrijska radnička klasa čija se "američka pripadnost" aktivno osporavala. Johnson-Reedov zakon iz 1924. godine brutalno je srezao useljavanje iz južne i istočne Evrope, dok je ozloglašeni Ku Klux Klan proživljavao svoj vrhunac. Kada je Velika depresija srušila Američku fudbalsku ligu (a usput, kako primjećuje Simon Kuper u knjizi World Cup Fever, potpuno ispraznila i kasu FIFA-e), taj finansijski slom poklopio se s ponovnim prebrojavanjem toga čija je ovo zemlja. Fudbal se povukao u izolaciju imigrantskih enklava i tamo ostao.

Čak i kada je 29. juna 1950. godine, na Mundijalu u Brazilu, haićanski student računovodstva Joe Gaetjens postigao historijski gol za SAD i bacio na koljena favorizovanu Englesku, američka štampa je to jedva registrovala. Cahill je umro 1951. godine uvjeren da je njegova misija propala, a Amerika se nakon toga nije kvalifikovala ni na jedno Svjetsko prvenstvo sve do 1990. godine.

Dok je tokom te četiri decenije proces dekolonizacije pretvarao fudbal u globalni jezik novonastalih država, a Sovjetski Savez razvijao ozbiljnu fudbalsku diplomatiju (pridruživši se FIFA-i 1952. i odbivši da igra utakmicu 1973. na stadionu u Čileu gdje je Pinocheov režim držao zatvorenike), Sjedinjene Države su radije birale da svijetu izvoze – bejzbol.

Pokušaj buđenja dogodio se 1968. godine osnivanjem Sjevernoameričke fudbalske lige (NASL), ali je i ona patila od unutrašnjeg raskola. U New Yorku, fudbal je bio stvar kosmopolitskog glamura gdje je moćni Cosmos, finansiran novcem sa Manhattana, dovodio megazvijezde poput Peléa. Liga je čak vještački mijenjala pravila ne bi li igru učinila "američkom", uveli su sat koji odbrojava unazad, liniju ofsajda na 35 jardi i šutiranje penala umjesto remija. Kada je Philadelphia 1973. uzela titulu sa šest domaćih igrača u prvoj postavi, Sports Illustrated je ponosno objavio naslovnu stranu: "Fudbal postaje američki".

Kako cinično primjećuje autor teksta, tako nešto nikada niko nije morao da napiše za bejzbol! NASL je od 1979. godine počeo i zakonski da propisuje kvote, zahtijevajući da svaki tim meč počne sa najmanje dva američka ili kanadska igrača. Ipak, sve se srušilo 1985. godine, baš kada se Hladni rat ponovo rasplamsao, a američki kapital preusmjeren u sportove gdje je SAD mogao direktno da se sudari sa Sovjetima ili da budu neprikosnoveni "svjetski šampioni".

Veliki povratak uslijedio je dobijanjem domaćinstva za Mundijal 1994. godine. FIFA je taj turnir dodijelila Americi na simboličan datum, 4. jula 1988. godine, ali uz jasan uvjet.

Nakon prvenstva mora se osnovati profesionalna liga. Tako je 1996. rođen MLS. Satelitska televizija i internet uveli su evropske gigante u američke domove. Do sredine devedesetih, u politički rječnik ulazi termin "fudbalska mama" (soccer mom), a sport se seli u elitne privatne klubove bogatih predgrađa.

Novinar Franklin Foer u svojoj kultnoj knjizi iz 2004. How Soccer Explains the World opisuje američki kulturni rat kroz fudbal: navijanje za Arsenal ili Milan postalo je statusni simbol globalizovanog, kosmopolitskog identiteta i liberalnog poretka.

Naravno, druga strana u kulturnom ratu odmah je prihvatila taj narativ, ali s potpuno suprotnim predznakom. Konzervativni glasovi, poput Ann Coulter 2014. godine, proglasili su interesovanje za fudbal direktnim dokazom propadanja američkog karaktera, povezujući ga sa ilegalnom imigracijom i kulturnom dekadencijom. Fudbal je postao ispolitizovan jer su ga protivnici žigosali kao – neamerički.

Danas u Americi, piše Foreign Policy, paralelno žive dvije ogromne fudbalske publike.

S jedne strane je anglo-kosmopolitska elita iz predgrađa koja prati Premier ligu, a s druge strane je masovna, žilava imigrantska baza vjerna meksičkom fudbalu.

Procjenjuje se da meksička reprezentacija unutar SAD-a ima nevjerovatnih 60 miliona navijača, znatno više nego domaća selekcija. Meksička Liga MX bila je najgledanija liga u Americi sve dok je engleska Premier liga jedva prestigla 2023. godine.

Nijedna od ove dvije grupe ne pripada glasačkoj mašineriji aktuelnog predsjednika Donalda Trumpa.

Jedna akademska studija otvoreno navodi da je fudbal najpopularniji u plavim (demokratskim), a najmanje popularan u crvenim (republikanskim) državama, dok se na same navijače gleda kao na "nadmenu, liberalnu elitu".

U Americi je fudbal postao stvar političkog opredjeljenja, baš kao i izbor automobila ili restorana brze hrane, on je lakmus test stranačkog identiteta.

U isto vrijeme, Latinoamerikanci i karipski imigranti, koji održavaju špansko-jezičku fudbalsku kulturu, nalaze se na direktnoj meti državnog aparata za deportacije.

Taj aparat će tokom Mundijala raditi u punoj brzini, pod političkom pretpostavkom da navijači koji su najviše pogođeni ovim mjerama ionako nisu oni koje administracija želi da privuče.

Kada je gradonačelnik New Yorka Zohran Mamdani organizovao javno gledanje Afričkog kupa nacija, on je zapravo ponovio ono što su tekstilni radnici iz Fall Rivera tvrdili prije sto godina: i ovo navijanje je dio Amerike.

Sam predsjednik se u javnosti ponaša kao strastveni domaćin turnira, osnovao je radnu grupu u Bijeloj kući, pa čak i primio FIFA-inu nagradu za mir na žrijebu.

Ipak, sve to djeluje preuranjeno. Nakon zaoštravanja odnosa s Iranom, izaslanici su čak predlagali bizarnu ideju da se iranski tim zamijeni Italijom, koja se nije ni kvalifikovala.

Foreign Policy zaključuje da je ovo vjerovatno sračunat politički manevar kako bi se pridobili oni glasači koji vole fudbal, a naginju Trumpu. Ipak, realnost je drugačija.

Ogromna većina Amerikanaca koji će strastveno bodriti mušku reprezentaciju SAD-a ujedno su i oni Amerikanci koji se oštro protive vladi koja im taj turnir organizuje.

Mundijal 2026. godine, koji se poklapa sa proslavom američkog rođendana, još jednom izvodi na čistac vječito pitanje, ko je zapravo Amerikanac?

Administracija koja vodi turnir ima svoj odgovor. Navijači na stadionima imaju sasvim drugi.